ظرفیت ویزیت اولیه واژینیسموس (حضوری و آنلاین) به تعداد محدود باز شد! از حالا میتونید برای دریافت نوبت اقدام کنید دریافت نوبت
بهبود سلامت بانوان و فرهنگ جنسی
ظرفیت ویزیت اولیه واژینیسموس (حضوری و آنلاین) به تعداد محدود باز شد! از حالا میتونید برای دریافت نوبت اقدام کنید دریافت نوبت
بهبود سلامت بانوان و فرهنگ جنسی
علائم واژینیسموس؛ چطور بفهمیم دچار این اختلال هستیم؟ اگر این صفحه را باز کردهاید، احتمالاً دنبال جواب یک سوال مشخص هستید: «آیا چیزی که تجربه میکنم همان واژینیسموس است؟» این سوال طبیعی و رایج است. خیلی از زنان ماهها یا حتی سالها با درد، ترس و احساس ناتوانی در نزدیکی زندگی میکنند، بدون اینکه بدانند […]
اگر این صفحه را باز کردهاید، احتمالاً دنبال جواب یک سوال مشخص هستید: «آیا چیزی که تجربه میکنم همان واژینیسموس است؟» این سوال طبیعی و رایج است. خیلی از زنان ماهها یا حتی سالها با درد، ترس و احساس ناتوانی در نزدیکی زندگی میکنند، بدون اینکه بدانند این تجربه یک نام مشخص و یک راهحل شناختهشده دارد. در این راهنما، علائم جسمی و روانی واژینیسموس را دقیق و کامل بررسی میکنیم، یک پرسشنامهی سریع خودارزیابی در اختیارتان میگذاریم و توضیح میدهیم چه زمانی لازم است حتماً به متخصص مراجعه کنید.
علائم جسمی واژینیسموس معمولاً دقیقاً هنگام تلاش برای ورود -چه در رابطهی جنسی، چه استفاده از تامپون و چه معاینهی پزشکی زنان- خودشان را نشان میدهند و به محض متوقف شدن تلاش، فروکش میکنند.
رایجترین این علائم عبارتاند از:
– احساس سوزش، فشار شدید یا درد تیز هنگام تلاش برای نزدیکی
– انقباض غیرارادی و ناخودآگاه عضلات واژن، پیش از هر تماس فیزیکی
– ناتوانی کامل یا نسبی در ورود اجسام به واژن، از تامپون گرفته تا انگشت یا اسپکولوم پزشکی
– احساس «برخورد با یک دیوار یا استخوان» یا مانع فیزیکی هنگام تلاش برای نفوذ
– توقف کامل درد و انقباض، بهمحض متوقفشدن تلاش برای ورود
یک نکتهی مهم که کمتر گفته میشود: این علائم لزوماً روی میل جنسی یا توانایی تحریکشدن تأثیر نمیگذارند. بسیاری از زنانی که واژینیسموس دارند، همچنان میتوانند تحریک و لذت جنسی را در سایر اشکال صمیمیت تجربه کنند؛ مشکل مشخصاً حول محور نفوذ و ورود است، نه میل یا کشش جنسی.
واژینیسموس فقط یک واکنش عضلانی نیست؛ بخش قابلتوجهی از تجربه ی آن، احساسی و روانی است که در بسیاری از مبتلایان دیده میشود :
– ترس یا اضطراب شدید پیش از هرگونه نزدیکی، حتی وقتی از نظر ذهنی و عاطفی تمایل وجود دارد
– اجتناب تدریجی از موقعیتهای صمیمانه، از ترس تکرار درد یا شکست
– احساس شرم، سرزنش خود یا این باور اشتباه که «مشکل از من است» یا «بدنم خراب است»
– نگرانی و تنش در رابطه با همسر، بهخصوص وقتی هیچکدام از طرفین نمیدانند این تجربه یک نام و یک راهحل مشخص دارد این علائم روانی به همان اندازهی علائم جسمی مهماند و در برنامهی درمانی باید مورد توجه قرار بگیرند، نه فقط جنبهی عضلانی ماجرا.
شدت واژینیسموس در افراد مختلف بسیار متفاوت است و همین موضوع باعث میشود خیلیها فکر کنند تجربهشان «واژینیسموس واقعی» نیست. بهطور کلی میتوان این طیف را اینطور خلاصه کرد:
– سطح خفیف: انقباض عضلانی خفیف که با آرامسازی و اطمینانبخشی نسبتاً سریع کاهش مییابد؛ فرد معمولاً میتواند با کمی صبر، به تلاش ادامه دهد.
– سطح متوسط: انقباض پایدارتر که حتی با آرامسازی هم بهسادگی از بین نمیرود و ممکن است فرد ناخودآگاه سعی کند از موقعیت فاصله بگیرد.
– سطح شدید: واکنش کامل اجتنابی، شامل جمعکردن پاها یا عقبکشیدن لگن برای جلوگیری کامل از هرگونه ورود، که گاهی با علائم فیزیکی اضطراب مثل تپش قلب یا تعریق همراه میشود. این سطح بندی برگرفته از یک مقیاس بالینی شناخته شده در ارزیابی واژینیسموس است و صرفاً برای آشنایی اولیهی شماست، نه یک ابزار تشخیص قطعی؛ سطح دقیق شدت باید توسط تیم درمانگر ارزیابی شود.
پاسخ صادقانه این است: بله، ممکن است.چند وضعیت دیگر هم میتوانند باعث درد یا مشکل هنگام نزدیکی شوند و تشخیص دقیق بین آنها اهمیت زیادی در انتخاب مسیر درمان درست دارد:
– عفونتها و التهابهای واژینال: میتوانند باعث سوزش و درد شوند، اما معمولاً با علائم همراه دیگری مثل ترشح غیرعادی هم هستند. – خشکی واژن: به خصوص در دوران یائسگی یا شیردهی، میتواند باعث درد هنگام نزدیکی شود بدون اینکه انقباض عضلانی غیرارادی وجود داشته باشد.
– دیسپارونی (درد عمومی هنگام رابطه): درد گسترده تری که لزوماً با انقباض شدید عضلانی همراه نیست.
– ولوودینیا: دردی مزمن و پراکنده در ناحیهی فرج که ممکن است حتی بدون تلاش برای نفوذ هم وجود داشته باشد. تفاوت کلیدی واژینیسموس با بسیاری از این حالتها این است که علائم آن مشخصاً و تقریباً همیشه دقیقاً همزمان با تلاش برای ورود ظاهر و با توقف تلاش برطرف میشود. با این حال، چون این حالتها میتوانند همپوشانی داشته باشند یا حتی همزمان اتفاق بیفتند، تنها راه تشخیص قطعی، ارزیابی توسط یک متخصص است، نه خودتشخیصی صرف.
برای اینکه تصویر بهتری از وضعیت خودتان داشته باشید، ما در مجموعه فاما با سالها تجربه و درمان زنان ایرانی یک پرسشنامه اولیه برای شما آماده کردیم، که به شما کمک میکند در اولین قدم بتوانید علائم واژینیسموس را در خود بیاید. لطفا به سوالات زیر با بله یا خیر پاسخ دهید:
1. هنگام تلاش برای نزدیکی، احساس سوزش، درد شدید یا فشار غیرعادی میکنید؟
2. پیش از هرگونه تماس فیزیکی، عضلات واژنتان بهطور ناخودآگاه و بدون کنترل شما منقبض میشود؟
3. استفاده از تامپون یا انجام معاینهی زنان برایتان سخت، دردناک یا کاملاً غیرممکن است؟
4. با اینکه از نظر ذهنی و عاطفی تمایل دارید، بدنتان همکاری نمیکند و انگار مانعی فیزیکی سر راه است؟
5. پیش از نزدیکی، ترس یا اضطراب قابلتوجهی را تجربه میکنید؟
6. این تجربه باعث شده بهتدریج از رابطهی جنسی یا موقعیتهای صمیمانه اجتناب کنید
7. در زمان دخول احساس میکنید یک سد یا دیوار سرراه است ؟
اگر به سه مورد یا بیشتر از این سوالات پاسخ «بله» دادید، احتمال واژینیسموس در شما قابل توجه است و بهتر است هرچه زودتر یک ارزیابی تخصصی داشته باشید. این پرسشنامه جایگزین تشخیص پزشکی نیست، اما میتواند نقطهی شروع خوبی برای گفتوگو با یک متخصص باشد.
زمان شروع علائم، سرنخ مهمی دربارهی نوع واژینیسموس شماست:
– اگر این علائم از همان اولین تلاش برای نزدیکی یا حتی اولین استفاده از تامپون وجود داشته، احتمالاً با نوع اولیه مواجهاید.
– اگر پیشتر تجربهی نزدیکی بدون درد داشتهاید و این علائم بعد از یک اتفاق مشخص
-مثل زایمان، عفونت، جراحی لگنی یا حتی یک دورهی پراسترس در زندگی
– شروع شده، احتمالاً با نوع ثانویه روبهرو هستید. برای توضیح کاملتر تفاوت این دو نوع و علتهای رایج هرکدام، پیشنهاد میکنیم مقالهی “واژینیسموس چیست؟” را هم مطالعه کنید.
اگرچه شدت واژینیسموس در افراد مختلف متفاوت است، اما در موارد زیر مراجعه به درمانگر را نباید به تعویق بیندازید:
– دردی که شدید است یا با گذشت زمان بدتر میشود
– هرگونه خونریزی غیرعادی همراه با تلاش برای نزدیکی
– اضطراب یا ترسی که روی خلقوخو، رابطه یا زندگی روزمرهتان تأثیر گذاشته
– علائمی که با وجود تلاشهای شخصی (مثل صبر کردن یا آرامسازی) بهبود پیدا نمیکنند
– نگرانی دربارهی تأثیر این موضوع روی بارداری یا برنامهی آیندهی زندگی مشترک
نکتهی مهم: مراجعه به متخصص بهمعنای یک معاینهی سخت یا تهاجمی نیست.ارزیابی اولیه معمولاً با گفتوگو درباره علائم، زمان شروع و شرایطی که علائم در آن ایجاد میشوند آغاز میشود. در صورت نیاز، متخصص ممکن است برای بررسی سایر علل درد یا مشکلات جسمی، معاینه را پیشنهاد کند. در هر مرحله میتوانید درباره روند معاینه سؤال کنید و میزان همکاری خود را با متخصص در میان بگذارید.
برای درمان واژینیسموس بهتر است به تیمی از متخصصان آشنا با درمان واژینیسموس مراجعه کنید، نه اینکه درمان را فقط از یک بُعد جسمی یا روانشناختی دنبال کنید.
واژینیسموس میتواند هم جنبه جسمی و هم جنبه روانی و عاطفی داشته باشد؛ به همین دلیل، درمان کامل آن معمولاً به یک رویکرد ترکیبی نیاز دارد.
بخش جسمی درمان به شناسایی و مدیریت انقباض غیرارادی عضلات کف لگن، درد و سایر عوامل فیزیکی کمک میکند و بخش روان شناختی نیز میتواند به کاهش ترس، اضطراب، نگرانی و عوامل ذهنی مرتبط با واژینیسموس کمک کند.
بنابراین اگر میپرسید «برای درمان واژینیسموس به چه کسی مراجعه کنیم؟»، بهتر است به متخصص یا مرکزی مراجعه کنید که درمان را بهصورت جامع و چندبُعدی دنبال میکند. از آنجا که واژینیسموس میتواند همزمان با عوامل جسمی و روانی مرتبط باشد، توجه به هر دو بُعد در روند درمان اهمیت دارد. به همین دلیل، ما در فاما سنتر یک دوره درمانی جامع طراحی کردهایم تا با در نظر گرفتن هر دو جنبه جسمی و روانی، مسیر درمانی مؤثرتر و پایدارتری را برای مراجعان فراهم کنیم.
بله. برخی افراد واژینیسموس را در همهی موقعیتها تجربه میکنند و برخی دیگر فقط در شرایط خاص مثلاً با یک پارتنر خاص، یا فقط هنگام رابطهی جنسی و نه هنگام استفاده از تامپون. این تنوع کاملاً طبیعی و شناختهشده است.
نه لزوماً. واژینیسموس معمولاً روی توانایی تحریکشدن یا میل جنسی تأثیر مستقیم نمیگذارد؛ مشکل اصلی حول محور ورود و نفوذ است، نه میل یا کشش جنسی.
در برخی موارد خفیف، ممکن است بهبود جزئی رخ دهد، اما معمولاً بدون یک رویکرد فعال (آموزش، تمرین تدریجی، یا رفتاردرمانی) این چرخهی ترس درد ادامه پیدا میکند. صبر کردن بهتنهایی معمولاً راهحل مؤثری نیست.در بسیاری از افراد، شناسایی علت و استفاده از روشهای درمانی مناسب میتواند به بهبود علائم کمک کند. درمان ممکن است شامل آموزش، تمرینهای تدریجی، فیزیوتراپی کف لگن، دیلاتور و یا رویکردهای روانشناختی باشد و انتخاب آن به شرایط فرد بستگی دارد.
قطعاً نه. مطالعات مختلف نشان میدهند حدود یک تا هفت درصد زنان در سطح جهانی این تجربه را دارند، و این رقم در بررسیهای بالینی بهمراتب بالاتر است. برخی پژوهشها نشان میدهند این عدد در کشورهای خاورمیانه، به دلیل عوامل فرهنگی و تشخیص دیرهنگام، حتی بیشتر هم گزارش شده است. این یعنی شما بههیچوجه تنها نیستید.
نه همیشه. در فرهنگ ما معمولاً این موضوع بعد از ازدواج و اولین تجربههای نزدیکی مطرح میشود، اما ممکن است پیش از آن هم مثلاً هنگام استفاده از تامپون خودش را نشان داده باشد، فقط شاید توجهی به آن نشده باشد.
واژینیسموس میتواند با علائمی مانند انقباض غیرارادی عضلات هنگام تلاش برای دخول، درد یا سوزش، احساس وجود مانع و همچنین ترس یا اضطراب مرتبط با دخول همراه باشد. با این حال، داشتن یکی از این علائم بهتنهایی به معنای ابتلا به واژینیسموس نیست و برخی مشکلات دیگر نیز میتوانند علائم مشابهی ایجاد کنند.
اگر بخش بزرگی از علائمی که در این مقاله خواندید برایتان آشناست، مهمترین نکته این است: این یک تجربهی رایج، قابلفهم و قابلدرمان است. قدم بعدی میتواند آشنایی با مسیرهای درمانی موجود باشد؛ در صفحهی، روشهای درمان واژینیسموس همهی گزینههای درمانی از آموزش و تمرین تدریجی تا گزینههای تکمیلی پزشکی را توضیح دادهایم.
اگر هم همین حالا آمادهاید مسیر درمان را شروع کنید، میتوانید مستقیم به صفحهی درمان واژینیسموس بروید و مشاورهی خود را رزرو کنید.
برسی علمی مقاله توسط : متخصص و کارشناس سلامت زنان فاطمه شاهبیگی